|
|
|
|
POŁOŻENIE I RYS HISTORYCZNY Charakterystyka Gminy Jedlina Zdrój
Pierwsze wzmianki o Jedlinie pochodzą z XII wieku. Była to wówczas osada drwali należąca do dóbr Księcia Świdnickiego, Bolka I. Teren ten był gęsto porośnięty wspaniałymi lasami jodłowymi (stąd dzisiejsza nazwa). Przez wiele stuleci pozyskiwanie drewna oraz rozwijające się tkactwo było jedynym źródłem pracy i zarobkowania tutejszej ludności. W XVI wieku zostały odkryte źródła wody mineralnej i jej leczniczych właściwości. Zainteresowało to austriackiego generała von Seher-Thoss, który odkupił źródło wraz z gruntem od właściciela. Obszar wokół źródła obcementował, wyłączył ze wsi i nazwał go imieniem swojej żony Charlottenbrunn (czyli źródło Charlotty). Nazwa ta przetrwała do roku 1945 i została później zmieniona na Jedlinę Zdrój w oparciu o dawną nazwę niemiecką wsi - Tannehausen (Tanne-jodła). Od 1723 roku datują się początki działalności uzdrowiskowej i turystycznej w mieście. Stopniowo miejscowość rozwija się, by na początku XX wieku stać się bardzo popularnym uzdrowiskiem. Oprócz tkactwa uzupełnieniem działalności uzdrowiskowej była rozwijająca się turystyka i rekreacja na bazie istniejących obiektów pensjonatowych, usługowych i handlowych oraz dość wysokorozwiniętej infrastruktury technicznej. Co roku przybywa tu kuracjuszy przede wszystkim na leczenie piciem wody mineralnej podczas gorących kąpieli. Stopniowo metody leczenia zmieniają się, picie wody zostało ograniczone do konkretnych wskazań. Jedlina jako pierwsze z uzdrowisk śląskich wprowadza kurację mleczną. W tym celu sprowadza się kozy i owce, które mają urozmaicić menu. Wspomagajaco i dla urody stosuje się kąpiele z użyciem mleka.
Uzdrowisko buduje specjalny pawilon - szwajcarkę, zakłada przy nim ogród botaniczny i gromadzi zbiory geologiczne. W 1863 roku powstaje Park Zdrojowy, w muszli koncertowej odbywają się występy orkiestry zdrojowej. W latach 1861-1864 właścicielem Jedliny zostaje bogaty fabrykant porcelany w Wałbrzychu, Kriester i rozpoczyna gruntowną przebudowę uzdrowiska. Wybudował on gmach sanatorium i halę spacerową oraz nowocześnie obudował źródła. W 1884r. uzdrowisko kupiła gmina. Cieszy się ono w tym czasie dużą popularnością zwłaszcza wśród średniozamożnego mieszczaństwa. Pobyt w Jedlinie następcy tronu, późniejszego cesarza niemieckiego Fryderyka Wilhelma sprawił, że Jedlina stała się uzdrowiskiem modnym. Kolejne lata przyniosły dalszy rozwój uzdrowiska, funkcjonowało tu 6 hoteli oraz 30 pensjonatów o łącznej liczbie 513 łóżek, dodatkowo istniały kwatery prywatne i w czasach świetności uzdrowisko mogło gościć jednorazowo 600 kuracjuszy. II wojna światowa przyczyniła się do upadku uzdrowiska, które na blisko 20 lat zaniechało działalności. Po wyzwoleniu sanatorium zostało zajęto na potrzeby Czerwonej Armii, a dawne hotele i pensjonaty przejął częściowo Fundusz Wczasów Pracowniczych, częściowo zaś przejęły je zakłady na kolonie letnie. Ówczesny okres nie sprzyjał działalności uzdrowiskowej. Sanatorium nieużytkowane i pozbawione normalnej konserwacji bieżącej podupadło. Dopiero w 1962 roku wznowiło działalność, tym razem jako oddział uzdrowiska Szczawna Zdroju. Ponownie otworzyły swe podwoje nieczynne od lat domy zdrojowe. Przeprowadzono kapitalne remonty budynków sanatoryjnych, przebudowano zakład przyrodo-leczniczy i wyposażono go w nowoczesną aparaturę zabiegową. wczasy wypoczynkowe zamieniono na całoroczne wczasy lecznicze. Od 1999 roku Przedsiębiorstwo Państwowe Uzdrowisko Szczawno-Jedlina przekształciło się w spółkę p.n. "Uzdrowisko Szczawno-Jedlina" S.A. Współcześnie Jedlina Zdrój nadal posiada status uzdrowiska. Teren gminy zajmuje ok. 17,5 km2 i leży w głęboko wciętej dolinie rzeki Bystrzycy oraz szerokiej dolinie rzeki Jedlinki. Charakteryzuje się silnie urozmaiconą rzeźbą terenu o dużej różnicy wysokości (średnio 450m), znacznym zróżnicowaniem spadków stoków oraz dużym zalesieniem. Są to lasy mieszane górskie i bory mieszane górskie (głównie świerk, buk, sosna, dąb i brzoza).
Obecnie w uzdrowisku leczone są choroby układu oddechowego tj. dychawica oskrzelowa, przewlekłe nieżyty dróg oddechowych, pylica płuc, przewlekłe zapalenia zatok. Z prowadzonych zabiegów stosuje się kąpiele w wodach leczniczych, hydroterapię (wodolecznictwo) inhalację, gimnastykę leczniczą, kuracje polegające na piciu wody. Oprócz dodatniego wpływu leczenia sanatoryjnego korzystne działanie ma równiez terapia psychiczna to jest spokój i kojąca cisza oraz warunki krajobrazowe i klimatyczne Jedliny Zdroju oraz okolic. Do uzdrowiska przylegają parki z okazami starych buków, lip i modrzewi, przechodzące następnie w zespoły leśne. Jedlina Zdrój do czasu ponownego ujęcia własnych źródeł używa do kuracji pitnej wód mineralnych dowożonych ze Szczawna Zdroju.
|
||||||
|
aktualizacja 21 maja 2002 |
